Gaeilge

Samhlaidhean

Cho àrd ri na nèimh
Cho àrd ri sròn nan uaislean
Cho àrd ri stiopal
Cho àrd ri tùr Bhabilon

Cho amh ri taois

Cho aosda ris na bruthaichean

Cho aotrom ri ceum na h-òige
Cho aotrom ri iteag
Cho aotrom ri oiteag nam beann

Cho àrd ris an spàrr-ghaoithe

Cho bàn ris an liadhaig

Cho beag ri troich

Cho binn ri smeòraich air geug

Cho bìth ri uan

Cho blasda gus itheadh tu do mheòran às an déidh

Cho blàth ri bainne
Cho blàth is gum bi a’ ghriain a’ briseadh nan cloch

Cho bochd ris a’ chirc
Cho bochd ri dìol-dèirce
Cho bochd ri luch-eaglais
Cho bochd ri radan eaglais

Cho bodhar ri cloich
Cho bodhar ri gobhar ’san fhoghar
Cho bodhar ris an talamh
Cho bodhar ri tòin poite

Cho bog ri ìm

Cho bras ris an fhùdar

Cho breugach ri ceàrd
Cho breugach ris an t-Sàtan
Cho breugach ri Tom Pepper

Cho brodail ris a’ mhac-mhallachd

Cho buidhe ri buidheagan
Cho buidhe ri dìthean
Cho buidhe ri sòbhrag

Cho cam ri d’uilinn

Cho caoin ri clàrsach

Cho caol ri bior
Cho caol ri clobha
Cho caol ri fearsaid
Cho caol ri stamh

Cho carach ri MacChrùislig
Cho carach ris a’ mhadadh ruadh

Cho ceangailte is tha bàirneach ris an lic

Cho ciallach ri cnoc

Cho cinnteach ris a’ bhàs

Cho coltach ris an dà sgadan

Cho còir ris an fhaoileig
Cho còir ri làimh dheis a’ Choimrich
Cho còir ris an òr

Cho coltach ri chéile ri dà sgadan

Cho crosta ris an dris
Cho crosta ris an fhùdar
Cho crosta ris an t-Sàtan
Cho crosta ri cat-fiadhaich

Cho cruaidh ris na clachan
Cho cruaidh ri iarann
Cho cruaidh ris an t-stàilinn

Cho cruinn ri gealach an abachaidh
Cho cruinn ri mult
Cho cruinn ri put

Cho daingean ris a chreig

Cho dall ri dallaig
Cho dall ri damh ann an ceò

Cho daor ris an aran-mhilis
Cho daor ris an t-salann Spainnteach
Cho daor ris an uisge beatha

Cho dearg ris an fhuil

Cho dìonach ri botal

Cho dìreach ri saighdear
Cho dìreach ris an t-saighid

Cho disear ri cat-grìosaich

Cho daor ris an uisge-beatha

Cho dorcha ris a’ bhìth
Cho dorcha ris an teàrr

Cho dubh ris an atharnach
Cho dubh ris a’ bhìth
Cho dubh ri mo bhonn-dubh
Cho dubh ris an Donas
Cho dubh ris an daolaig
Cho dubh ri fitheach
Cho dubh ris a’ ghual
Cho dubh ri iteagan an fhithich
Cho dubh ris an t-sùith
Cho dubh ri cùl an teine
Cho dubh ri uaidh a’ chèird

Cho dùinte ri glasan a’ phrìosain

Cho earbsach ris a’ ghlais

Cho fada ri crann soithich
Cho fada ri searmoin an t-sagairt

Cho fada sa cheann is a bha Fionn anns na casan

Cho fallain ri fiadh
Cho fallain ris a’ bhradan
Cho falainn ris a’ bhreac

Cho faoin ri na faoileagan
Cho faoin ri faoileag ann an Ach (An t-Achach Mór, fada bhon mhuir)

Cho farsaing ris a’ chuan

Cho fialaidh ris na faoileagan

Cho fìrinneach ris a’ Bhioball

Cho fliuch ris a’ chù

Cho foighidneach ri Iòb

Cho follaiseach ri gathan na gréine

Cho fuar ris a’ bhàs
Cho fuar ri màthair a’ ghobha
Cho fuar ris a’ phuinnsean
Cho fuar ris an uaimh

Cho foighidneach ri Iòb

Cho garbh ri earball a’ chapaill bhàin
Cho garg ris an leómhainn

Cho geal ris an anart
Cho geal ris an chanach
Cho geal ri canach an t-sléibhe
Cho geal ris a’ chnàimh
Cho geal ri corp
Cho geal ri gruth
Cho geal ris an t-sneachda
Cho geal ri sneachd na h-aon oidhche
Cho geal ri tasdan

Cho geur ris an lannsa

Cho gibeach ri gobhar

Cho glan ri airgead beò
Cho glan ris a’ bhean-nighe
Cho glan ri cogais sagairt
Cho glan ri daoimean
Cho glan ris an eala bhàin
Cho glan ris an fhìrinn
Cho glan ris an òr
Cho glan ri prìne
Cho glan ris an t-sia sgillinn
Cho glan ri sneachd oidhche
Cho glan ri ubhal

Cho glic ri bàrd
Cho glic ri cnoc
Cho glic ri sagart agus eallach leabhraichean air
Cho glic ri Solamh
Cho glic rium fhéin

Cho gòrach ri bogsa losgann
Cho gòrach ri na h-eòin
Cho gòrach ris an fhaoileig

Cho gorm ris an adhair
Cho gorm ri càl
Cho gorm ris an fheur
Cho gorm ris a’ mhuir
Cho gorm ri do shùil

Cho grinn ri sagart aig aifreann

Cho gruamach ri madainn Diluain

Cho lag ris a’ chuileig
Cho lag ris an fheur

Cho làidir ri casan eich
Cho làidir ri Cù-Chulainn
Cho làidir ris an darach
Cho làidir ris an each

Cho làn ri buta
Cho làn ri cliabh maoraich
Cho làn ri cnò
Cho làn ri ugh

Cho leisg ris a’ chadalan-tràghad
Cho leisg ri seann chù

Cho leòmach ris an aon fhaoileag a bha air taobh Chaoil Muile

Cho lìonmhor ri sligean a’ chladaich

Cho luath ris an aigne
Cho luath ri aigne nam baoth
Cho luath ris a’ bhrìdean air an tràigh
Cho luath ris an dealanach
Cho luath ris an earb
Cho luath ri fear na droch mnatha air a’ mhachaire Uibhisteach
Cho luath ris a’ ghaoith
Cho luath ris a’ ghaoith luaith Mhàirt
Cho luath ri geàrr
Cho luath ri gille-mirein
Cho luath ri peilear
Cho luath ri seabhag

Cho maiseach ris a’ ghréin

Cho maol ri ball iomain
Cho maol ri bois
Cho maol ri turneip
Cho maol ri ugh

Cho marbh ris a’ bhàs
Cho marbh ri sgadan
Cho marbh ri sgadan a bhiodh bliadhna air an fharadh
Cho marbh ri sgadan a bhiodh oidhche ann an salann
Cho marbh ri sgait

Cho mear ri piseag

Cho milis ri mil
Cho milis ris an t-siùcar

Cho mì-mhodhail ri ceàrd
Cho mì-mhodhail ris a’ chù
Cho mì-mhodhail ri còin a’ Bhac
Cho mì-mhodhail ri isean a’ ceàird

Cho mìn ri sìoda

Cho modhail ri bean a’ mhinisteir

Cho mór ri beinn

Cho mór aig a chéile ri dà cheann eich

Cho mosach ris a’ chù
Cho masach ri na glasan

Cho nimheil ri nathair

Cho onorach ris a’ ghlas

Cho pailt ri clachan beaga maola air an tràigh
Cho pròiseil ris a’ Mhac-Mhallachd

Cho rag ri bòrd
Cho rag ris an Donas
Cho rag ris a’ Mhac-Mhallachd

Cho reamhar ri marag
Cho reamhar ri muc
Cho reamhar ri ròn
Cho reamhar ri uircean

Cho réidh ri dà cheann-eich

Cho righinn ris a’ bhìth
Cho righinn ri bod sagairt
Cho righinn ri cac ann am plangaid
Cho righinn ris an dallag

Cho saillte ris a’ mhuir

Cho salach ris a’ chù
Cho salach ris a’ ghual
Cho salach ris a’ mhuc
Cho salach ris a’ pholl
Cho salach ris an t-sitig

Cho samhach ri luch eaglais

Cho sean ris a’ cheò
Cho sean ri ceò nam beann
Cho sean ris a’ chrotal
Cho sean ri Metusila

Cho searbh ris an fhìrinn
Cho searbh ri sùgh an trì-bhilich

Cho seòlta ris a’ mhadadh ruadh
Cho seòlta ri sionnach

Cho sgiobalta ris a’ chat

Cho sgìth ri cù
Cho sgìth ri seann each

Cho sgìth dheth is a bha an gobha dh’a mhàthair
Cho sgìth is a bha an gobha dh’a mhàthair nuair a thiodhlaic e seachd uairean i

Cho siùlach ri seann chullach

Cho slaodach ri seilcheig

Cho sleamhainn ri botal
Cho sleamhainn ri deigh
Cho sleamhainn ri easgann
Cho sleamhainn ri glainneachan

Cho socair ri leabaidh itean

Cho soilleir ri gathan na gréine
Cho soilleir ris an latha

Cho solt ris an uan

Cho sona ri bròig
Cho sona ri crodh an Taobh Siar
Cho sona ri luch ann an lofa
Cho sona ris an rìgh

Cho spaideil ri seilcheig

Cho sùbailte ri feòraig
Cho sùbailte ri càrnag

Cho sunndach ri fiadh

Cho tana ri pàipear
Cho tana ri taghan

Cho teann ri bàirneach air sgeir

Cho teth ris an donas
Cho teth ris an éibhleig
Cho teth ris an éibhinn
Cho teth ri gaol seòladair
Cho teth ri gaol tàilleir
Cho teth ri gaol trusdaire
Cho teth ris an teine

Cho tinn ri cù

Cho tioram ri arc
Cho tioram ris an spìon
Cho tioram ri spong
Cho tioram ri stamh

Cho tiugh ri cluas an laoigh

Cho trang ri triùir ann an leapaidh

Cho toilichte ri luch ann an lofa

Cho trom ris an luaidh

Cho umhal ri luch fo spòig cait
Cho umhal ri luch fo spòg a’ chait

Thàinig cuid de na samhlaidhean seo bho Sheonag Barbour (Seonag Dhòmhnallach) à Stafainn san Eilean Sgitheanach, nuair a bha i ag obair aig Sabhal Mór Ostaig. Thàinig cuid mhór eile bho a bràthair Ailig Bhaltois. Buidheachas do Alasdair “Falt Fada” MaCaluim airson cuid eile dhiubh.

Thàinig cuid eile bho Fhaclair nan Gnàthasan Cainnte aig Akerbeltz, a tha a-nis a-stigh leis an Fhaclair Bheag.


Samhlaidhean sa Ghàidhlig Éireannach

Gàidhlig agus Gaeilge taobh ri taobh

2013-11-03 CPD