Gaeloiliúint agus Oideachas lán-Ghaeilge

Cúlra

GAELOILIÚINT ag feidhmiú sna Sé Chontae, dála GAELSCOILEANNA ó dheas, ag comhordú na scoileanna gaelacha agus ag tabhairt spreagtha, misnigh, treorach agus comhairle do na pobail éagsúla atá ag obair iontu.

Níl Roinn Oideachais na Sé Chontae ar dhóigh ar bith báúil le fás na Gaelscolaíochta abhus. Is ar éigean a aithníonn siad a leithéid bheith ann. Níorbh fholáir dóibh géilleadh don chéad scoil, Bunscoil Phobal Feirste, mar gheall ar bhrú polaitiúil i ndiaidh trí bliana déag de streachailt agus d'obair dheonach. Diaidh ar ndiaidh, tá siad ag tabhairt faoi deara nach bhfuil an feiniméan oideachais agus athréimnithe seo chun stopadh ach níor athraíodh a bpolasaithe mórán ina aineoinn sin.

Níl aird ag Rialtas na Breataine ar riachtanais Ghaeilge sa Stát seo- tá an Bhreatnais níos tábhachtaí, más fíor, le freastal ar chúrsa oiliúna anseo!! Feictear an dóigh ar mhaoinigh Rialtas na Breataine scoileanna Breatnaise dara leibhéil nuair a bhí siad beag agus ag tosú. Anseo b'éigean don chéad iarbhunscoil Ghaeilge sna Sé Chontae, Meánscoil Feirste, cás cúirte a ghlacadh chun na hEorpa in éadan Rialtas na Breataine. Léiríodh solúbthacht sna cúrsaí aitheantais sa Bhreatain Bheag agus maoiníodh scoileanna ón chéad lá riamh a bhí chomh beag le Meánscoil Feirste. Diúltaíonn an Stát céanna aon aitheantas a thabhairt do Mheánscoil Feirste i ndiaidh 4 bliana.

Tá cúig bhunscoil Ghaeilge aitheanta agus maoinithe faoi láthair ag na húdaráis ó thuaidh,ceann acu ina saitilít agus ceann eile ina sruth. Ní hamhlaidh do na cinn eile agus tá raidhse díobh ann.

Aige seo thíos liosta de na scoileanna atá ann faoi láthair nach bhfuil maoinithe agus meastachán garbh de na riachtanais airgeadais atá orthu. Le cuidiú Dé, beidh do Roinn in inmhe tarrtháil éigin, más beag féin é, a thabhairt ar na pobail seo agus beagán den ualach airgeadais a bhaint díobh.

Ainm                      Bunaithe  Daltaí  Múinteoirí  Airgead ag dul dóibh

Meánscoil Feirste 1991 95 8l & 8p £220, 000 + cóiríocht

Bunscoil an tSléibhe Dhuibh 1993 12 2l £28, 000 + cóiríocht

+ Naí-ionad an tSléibhe Dhuibh 1994 17 1l & 2p £10,000 + cóiríocht

+ Naíonra Bharr an Chluanaí 1988 13 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

+ Naíonra na Móna 1990 13 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Bunscoil Bheann Mhadagáin 1994 10 2l & 1p £35,000 + cóiríocht

+ Naí-ionad Bheann Mhadagáin 1994 14 1l & 1p £7,500 + cóiríocht.

Naíscoil Ard Eoin 1984 10 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Naíscoil an Lóiste Úir 1989 10 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Naíscoil an Droichid 1990 10 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Naíscoil na Fuiseoige 1987 14 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Naíscoil Dhún Láthaí 1995 15 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Naíscoil Dhún Pádraig 1995 15 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Naíscoil Phort an Dúnáin 1995 10 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Naíscoil Bhreandáin 1970 50 2l & 2p £15, 000 + cóiríocht

+Naí-ionad Bhreandáin 1985 50 2l & 2p £15, 000 + cóiríocht

Naíscoil na bhFál 1985 40 2l & 2p £15, 000 + cóiríocht

+Naí- ionad na bhFál 1991 40 2l & 2p £15, 000 + cóiríocht

Bunscoil an Iúir 1987 32 3l & 1p £68, 000 + cóiríocht

+ Naíscoil an Iúir 1987 26 2l £10,000 + cóiríocht

Meánscoil Dhoire 1994 14 2l & 4p £45,000 + cóiríocht

Bunscoil Luraigh 1993 8 1l £16,000 + cóiríocht

+ Naíscoil Charn Tóchair 1992 5 1l £5,000 + cóiríocht

+ Naíscoil Luraigh 1994 4 1l £5,000 + cóiríocht

Naíscoil Ard Mhacha 1989 24 1l £5,000 + cóiríocht

Naíscoil na Rinne 1985 18 2l & 1p £12,500 + cóiríocht

Naíscoil Cholm Cille 1987 14 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

Naíscoil Ros an Bhile 1988 21 2l & 1p £12,500+ cóiríocht

Naíscoil an tSratha Báin 1994 12 1l & 1p £7,500 + cóiríocht

+ (Bunscoil an tSratha Báin 1996 8 1l £15,000+ cóiríocht)

Naíscoil Uí Néill 1994 30 2l + 1p £12,500 + cóiríocht

+ Bunscoil Uí Néill 1995 12 1l £20,000 + cóiríocht

Iomlán: 768 92 £662, 500 + cóiríocht


Bunaidhmeanna

Is iad bunaidhmeanna na heagraíochta seo, GAELOILIÚINT: comhordú a chur ar na tionscnaimh oideachais lán-Ghaeilge uilig atá sna Sé Chontae, tacú ar gach dóigh fhéideartha le grúpa ar bith atá ag iarraidh tionscnamh úr a thosú, feidhmiú go ginearálta mar scáthghrúpa agus mar urlabhraí don oideachas agus don oiliúint ghaelach faoi mar atá GAELSCOILEANNA a dhéanamh ó dheas.


Cuspóirí na hEagraíochta

  1. Deis a thabhairt do dhaoine aithne cheart a chur ar a chéile agus comhaidhmeanna a bhaint amach.
  2. Deis a thabhairt do mhúinteoirí taithí agus eolas a roinnt ar a chéile.
  3. Deis a thabhairt do thuismitheoirí ionchur bheith acu in oiliúint a gcuid páistí.
  4. Leanúnachas áirithe oideachais a chinntiú ó naíscoil go bunscoil go hiar-bhunscoil.
  5. Comhordú bheith ann idir scoileanna maidir le haidhmeanna, le cuspóirí, le polasaí agus le modhanna teagaisc.
  6. Aitheantas oifigiúil rialtais a bhaint amach do gach scoil lán-Ghaeilge.
  7. Foinsí comónta fónta maoinithe a aimsiú do na scoileanna lán-Ghaeilge.
  8. Plé leis an Roinn Oideachais agus le polaiteoirí d'fhonn polasaithe a chur in oiriúint dár riachtanais agus d'fhonn dearcadh fabhrach a chothú i dtaobh na scolaíochta Gaeilge.
  9. Tacaíocht agus comhairle a chur ar fáil do scoileanna agus do ghrúpaí ar mian leo scoil a thosú.
  10. Áiseanna teagaisc a mholadh do na scoileanna de réir mar a fhoilsítear iad agus corás níos sásúla foilsitheoireachta a oibriú amach do na scoileanna.
  11. Laethanta inseirbhíse a fhiosrú agus a shocrú do na múinteoirí sna scoileanna lán-Ghaeilge.
  12. Daoine a choinneáil ar an eolas faoi imeachtaí áitiúla agus náisiúnta a bhfuil tábhacht leo.
  13. An pobal trí chéile a chur ar an eolas faoi na scoileanna lán-Ghaeilge agus faoin¼a thábhachtaí agus a thairbhí leo.
  14. Nasc buan bheith idir na scoileanna abhus agus na scoileanna sna Sé Chontae Fichead.
  15. Nasc bheith idir na scoileanna lán-Ghaeilge agus a macasamhla i dtíortha eile.

Struchtúr na hEagraíochta

Tá faoi láthair triúr ar cheathrar lárnach Gaeloiliúint, eadhon an Cathaoirleach, an Rúnaí, an Cisteoir agus an tOifigeach Forbartha. Reáchtáiltear cruinnithe ar bhonn míosúil ag ionaid éagsúla ar fud na Sé Chontae agus pléitear ábhair a bhaineann go dlúth le cás na scoileanna. Tá idir naíscoileanna, bhunscoileanna agus mheánscoileanna cláraithe linn mar bhaill maille le daoine aonair agus dreamanna neamhspleácha ar suim leo ár gcuspóirí. Seoltar nuachtlitir chuig na baill go léir á gcoinneáil ar an eolas faoi imeachtaí na scoileanna agus faoi fhorbairt na heagraíochta.


1. Bunaidhm an oideachais lán-Ghaeilge

Oideachas lán-Ghaeilge a chur ar fáil do na páistí uilig sna Sé Chontae ar mian lena gcuid tuismitheoirí tairbhe a bhaint as agus é a chur ar fáil do gach aicme den phobal.


2. Cuspóirí an oideachais lán-Ghaeilge

Teangeolaíoch

Páistí a oiliuint leis an Ghaeilge a úsáid go líofa agus le héifeacht.

Oideachasúil

A chinntiú go mbaineann páistí i scoileanna lán-Ghaeilge na gnáthbhuntáistí as a gcuid oideachais, i dtaca lena bhforbairt shóisialta, intinneach, mhothúchánach, intleachtúil, aestéitiúil, spioradálta agus ghairmiúil.

Meon a chruthú taobh istigh de na scoileanna a sholáthraíonn oideachas lán-Ghaeilge sa dóigh go n-aithneoidh na páistí go bhfuil an teanga lán brí agus tábhachta.

Cultúrtha

Aird, meas agus eolas ar fhiúntas a n-oidhreachta cultúrtha agus teangeolaíche a chothú sna páistí.

Sóisialta

Tuismitheoirí a thabhairt isteach mar phairtnéiri tábhachtacha in oideachas a gcuid páistí agus úsáid na Gaeilge a spreagadh i measc na gclann a bhfreastlaíonn a gcuid páistí ar scoileanna lán-Ghaeilge.

Cuidiú le páistí agus lena dteaghlaigh cur le forbairt infrastruchtúr sóisialta an phobail ghaelaigh.


3. Spriocanna pleanála

A. An staid faoi láthair

Líon na ndaltaí

Faoi láthair tá c.1070 páiste atá ag fáil bun- nó meánoideachas lán-Ghaeilge sna Sé Chontae.

Líon agus méid na scoileanna 1995/96 1996/97

Bunscoil Phobal Feirste - 350 350

Gaelscoil Bhaile Stí1 - 224 270

Gaelscoil na bhFál - 190 220

Bunscoil an Iúir - 40 54

Bunscoil na Fuiseoige - 33 55

Bunscoil an tSléibhe Dhuibh - 28 54

Bunscoil Luraigh - 8 15

Bunscoil Bheann Mhadagáin - 21 41

Bunscoil Uí Néill - 8 28

Bunscoil Ard Mhacha - 9 19

Meánscoil Feirste - 135 190

Meánscoil Dhoire - 24 46


Seoladh GAELOILIÚINT: 216 Br. na bhFál, Béal Feirste BT12 6AH.
Guthán: 323237 Faics: 239304