Sílim féin go bhfuil rud cearr leis, agus rud measartha mór — ní bhíonn clann ag gasúr beag, ná ag girrsigh bhig. Cialluigheann "do chlann" do chuid páistí, nó do shliocht. Ní chialluigheann sé "teaghlach". Nuair is teaghlach atá i gceist, caithfear "teaghlach" a rádh, nó focal eighinteacht mar "mhuintir", ach ní dheánfaidh "clann" gnaithe.

B'fhéidir go gcuireann sin iongantas ort, nó baintear mí-úsáid as an fhocal "clann" i rith an ama, sna meáin Ghaedhilge. Ach mura gcreideann tú mé, amharc ar fhoclóir Uí Dhónaill. Níl le deánamh ag duine ach amharc annsin lena fheiceáil go gcialluigheann "clann" duine a chuid páistí, nó a shliocht. Ach ar chúis eighinteacht, úsáideann cuid mhór foghlamthóirí é fá choinne "family". Ní hé "clann" an Ghaedhilg atá ar "family" ach "teaghlach" an Ghaedhilg atá ar "family".

Tá go leor samplaí den deagh-úsáid againn lenár dtreorughadh ar bhealach ár leasa: an Teaghlach Naomhtha, nó an Teaghlach Ríoga, mar shampla; ní fhéadfaí "clann" a rádh sna cásanna sin.  Ach deirtear "clann" nuair is páistí nó sliocht atá i gceist: Clann tSuibhne, Clann Israel, clann an dá dheartháir, clann a' diabhail.  Agus "clann do chloinne" — na h-uaí agat.

So, má thig an focal "clann" 'un an bhéil agat, smaoitigh ar feadh seiciond: an é "teaghlach" nó "sliocht" atá i gceist agam? Agus más é "teaghlach", ná habair "clann", abair "teaghlach".

Anois, seo cupla sampla den úsáid chontráilte a chuala mé ghá gcraobhscaoileadh ós árd ar na mallaibh.

• Dubhradh ar an nuaidheacht gur bhain tubaiste do pháiste. Agus gur bhain an tubaiste sin geit as clann an pháiste. Sin agat é, comh lom is a thiocfadh leis a bheith — "clann an pháiste". Sin rud, "clann an pháiste", rud atá cosamhail le "nead na cuaiche" nó "thuas staighre i bpoball" — rud nach rabh ariamh ann agus nach dtig a bheith ann. As teaghlach a' pháiste a baineadh an geit.
• Ceann ón BhBC! An rabh ceol i do chlann nuair a bhí tú óg?  Chan Gaedhilg ar bith sin.  B'fhearr a rádh "An de theaghlach cheolmhar thú?"
• Creidim gur Portaingéilis a labhrann sí, ó tharla gur as an tír sin do clann s'aici. An óna clann a d'fhoghluim sí an chainnt? (recte dona muinntir)
• Agus annsin, bhíthear ag cainnt uair eile ar na clanna a choinnigh an ceol Gaelach beo i mBéal Feirste. Ba doiligh don chlann traidisiún a choinneáil beo gan lámh chuidighthe ón tseanmhuinntir sa teaghlach. Sé an teaghlach go hiomlán i gcuideachta a chéile, agus chan é an chlann amháin, a choinnigheann traidisiún beo.
• Nollaig shona duit féin agus do chlann — gan iomrádh ar do chéile nó ar dhuine ar bith eile de do mhuinntir; fóirsteanach do thuismitheoir aonarach nó do bhaintreabhach a bhfuil clann aige/aici, ach mífhóirsteanach lena chur chuig teaghlach de chineál ar bith eile, agus go speisialta chuig duine nach bhfuil clann aige/aici.
• An nuaidheacht arís. Dubhradh go mb'éigean do chlann a dteach a fhágáil, de thairbhe trioblóidí sa cheanntar. Tá sé le tuigbheáil as sin, ag an duine a bhfuil Gaedhilg aige, gur fhan an chuid ba sine den teaghlach sa teach, nach rabh ann ach an chlann a d'fhág é. B'fhéidir gur mar sin a bhí, ach is dóichí go mór gurab é an teaghlach uilig a d'fhág an teach.
• Beidh na chéad chlanna ag bogadh isteach sna toighthe úra roimh i bhfad.  Cineál de bhaile do pháistí, do réir cosamhlachta, a bhfanfaidh an tsean-mhuinntir amach as!
• Chuaidh an teach le theinidh, ach d'éaluigh an chlann ar an doras cúil.  Ach loisceadh an tsean-mhuinntir?  An té a bhéadh ag smaointiú de réir na Gaedhilge, ní hé "clann" nó "teaghlach" féin a déarfadh sé sa chás seo, ach "muinntir an toighe".

Nach iongantach a rudaí a bíos clann a dheánamh, agus gan lámh nó páirt ag an mhuinntir aosta sna heachtraí seo, más fíor?