Cunamar

Samplaí as "An Gràdh agus an Ghruaim":

Rug mé ar mo dheilbh féin agus thóg mé de'n bhonn a bhí faoithe í, agus sháith mé isteach imeasg chunamar de dheilbh leath-dhéanta í. (among a heap of half-finished statues)

[Sléibhte Thír Chonaill] ... iad gágach le srutháin agus giobach le fraoch agus garbh le scileach agus le cruadh-chunamar creagach. (rough piles of hard rocks)

An fear a bhris crann darach, ní méadughadh do n-a chliú cunamar a dhéanamh de shlat shaileoige. (to break a willow rod in bits)

Agus as "Dith Céille Almayer":

Dhruid Almayer anonn le n-a nighin agus chuir sé a dhá sgiathán ar an ráil, agus d'amhairc sé síos go gruamdha ar mholl cunamair a bhí thíos faoi. (heap of rubbish and broken bottles)

“Má shíleann tú nach rud mór iarraidh a thabhairt dhá fhichead fear a shiabadh i n-a gcunamar, ní bhfuighidh tú mórán a thiocfas leat air,” arsa an t-oificeach go confadhach. (to blow forty men to pieces)

Sheasuigh sé ag smuaintiughadh go brónach ar na bliadhanta a chuaidh thart, go dtí go gcualaidh sé go soiléir glór páiste ag cainnt imeasg an chunamair seo. (amongst all this wreck, ruin and waste)

Nuair a deirtear go bhfuil rud ina chunamar, sílim go mbíonn dhá rud i gceist:
• bíonn an rud briste ina ghiotaí gan mhaith
• bíonn na giotaí ina luighe fríd a chéile gan ord gan eagar
An cineál rud a dtabharfá air i mBéarla: a heap/pile/jumble of scrap/junk/lumber/rubble/wreckage Computing: waste(basket), trash(can)

Úsáid eile a chualathas i dTír Chonaill:

Ba deas dá mbéadh cunamar beag dá dteangaidh féin againn fána gcoinne. (a smattering)

ÓD: conamar, broken bits, fragments

Gidh gur focal coitianta i dTír Chonaill é, ní bhfuightear é ach go fíor-annamh sna foclóirí Béarla-Gaedhilg. Tá sé i bhfoclóir De Bhaldraithe
• mar aistriú ar offal (uaidh sin conamar ar offal i bhfoclóirí Collins)
• ag deireadh fragment, ar fragments (collective), agus
• ag deireadh scrapconamar muilinn ar mill scrap (uaidh sin conamar ag deireadh liosta focal ar scrap san Fhoclóir Póca).
Ach níl sé i bhfoclóir Béarla-Gaedhilge ar bith dá bhfuil fhios agam, faoi heappilejumblerubblejunklumberwreckagewastetrash.

An cineál focal is annsa leis na foclóirí Béarla-Gaedhilg ina leithéid seo de chás — manglam, meascán, carn, cnap, cual, cnocán, moll, brablach, spallaí, mangarae, bruscar, mangaisíní, trangláil, raic, diomailt, vásta, dramhaíl, cosamar, truflais, fuílleach, bruscán, smionagar, bruar, grabhar — is beag focal acu sin a thuigfí i nGaedhealtacht Thír Chonaill, agus an beagán sin ní bheadh an chiall acu ró-chosmhail le cunamar.  Ní cuidiú ró-mhór iad agus tú ag iarraidh Gaedhilg a chur ar a heap of junka pile of rubblea jumble of wreckage; ach ba chuidiú é cunamar go minic, dá mbíodh sé luaidhte.


Ciarán Ó Duibhín
2006/10/01
Clár cinn / Home page / Page d'accueil / Hauptseite