Roinnt

Cluintear "roinnt" in úsáid go minic, áit a mbíonn an focal Béalra "some" in intinn daoine: roinnt bliadhanta, roinnt laethe, roinnt leabhar, roinnt plúir, roinnt eolais, roinnt páipéar.  Ní thig liom an úsáid seo a dhamnú amach is amach, nó cluinntear í ag cainnteoirí maithe.  Ach thig liom a rádh nach nós leis na scríobhnóirí Conallacha "roinnt" a chur i bhfeidhm ar an dóigh seo — diomaite de Phroinnsias Ó Brógáin, ca bith.

Brathann an focal as a mbaintear úsáid ar an chineál rud atá i gceist. Seo cuid de na rudaí a léighfeas tú:

Agus an cheist eile: cá huair a mbaintear feidhm as "roinnt"?

Tá, nuair a bhíos rud á bhriseadh ina chodanna, agus gach cuid ag goil a bealach féin:
an chreach, an phroifid, an t-iasc, an talamh a roinnt
ag roinnt na creige: fá choinne feamnach a bhaint
do chnámha a roinnt ar na carraigeacha: to scatter your bones over the rocks
ag roinnt na gcárdaí: dealing cards

San úsáid seo, is é "roinnt" an t-ainm briathardha den bhriathar "rann"; agus annsin féin, is coitianta "rann" ná "roinnt" mar ainm briathardha.

Agus níl shílim gur féidir tuairim nó eolas nó barúil nó rún a roinnt le duine, nó chan roinnt a bíos i gceist; dar liom gur fearr a rádh go leigtear le duine iad.

Deirtear fosta "ag roinnt le duine": dealing (doing business) with someone: "tá mé ag roinnt sa tsiopa seo le fiche bliadhain."  Agus "ná bíodh roinnt agat leis an fhear sin / le poitín": sé sin, ná bíodh a dhath agat le déanamh leis.


Ciarán Ó Duibhín
2002/10/03
Clár cinn / Home page / Page d'accueil / Hauptseite