Usaid

Caidé an Ghaedhilg ar barrelBairille? Baraille?
Tá siad sin maith go leor, ach tá focal eile ann — usaid usaoid. Tig sé ó hogshead.

Domhnall 'ac Grianna: Gadaidheacht le Láimh Láidir, lch 29, líne 12
Tháinig m'athair anuas 'un a' bhotháin fad 's bhíthear ag ullmhughadh na n-iarannach agus thoisigh sé a bhreathnughadh ar usaid na feóla a bhí 'na seasamh i gclúid bhig dhorcha.

Domhnall 'ac Grianna: Gadaidheacht le Láimh Láidir, lch 145, líne 19
Ocrach agus mar bhí Warrigal — agus nuair a thoisigh sé dh'ithe shíl mé nach stadfadh sé choidhche — d'imthigh sé agus riar sé dá chapall, agus thug sé cupla bucáid uisge dó as an usaid a chuireadh siad amach uair 'ach aon seachtmhain chugainn.

Domhnall 'ac Grianna: Gadaidheacht le Láimh Láidir, lch 383, líne 9
D'fhiafruigh mé de nach rabh siad uilig 'na bhfir dhóigheamhla, agus dubhairt sé go rabh cuma fir uasail ar Starlight, ach go rabh fear mór amháin ann, a rabh cuma gharbh air — ba é sin thusa, a Shéamuis — fear a bhí comh míofar agus go ngéaróchadh an chuma a bhí air usaid leanna.”

Domhnall 'ac Grianna: Gadaidheacht le Láimh Láidir, lch 392, líne 14
Chuaidh sé isteach agus fuair sé dhá usaid bhrandaí agus usaid rum, le cois cuid mhór dighe a bhí i mbuideáil.

Domhnall 'ac Grianna: Gadaidheacht le Láimh Láidir, lch 392, líne 19
Thug sé éadan na n-usaideach a bhriseadh isteach ionntú ar tús; annsin thug siad buideáil an fhíona agus bhuideáil na biotáilte amach as na bocsaí a rabh siad ann agus chuir siad isteach i dtrucaill iad, agus cuireadh an cochán a bhí fá dtaobh daobhtha isteach sa teach arís.

Is fiú na leaganacha buideáil an fhíona agus buideáil na biotáilte a thabhairt fá dear!

Séamus 'ac Grianna: Faoi Chrann Smola, lch 62, líne 18
Bhí sé lán de usaoideacha folamha, de chléibh agus de bhasgóidí agus de phiocóidí is de shluaiste.

Seosamh 'ac Grianna: Muinntir an Oileáin, lch 68, líne 7
Bhí clampa na mónadh ar an bhealach, agus bhí sean-usaoid ádhmaid le h-aghaidh gliomach ag n-a thaoibh.

Neol Hamilton: The Irish of Tory Island, lch 229:
Cloch na hUsaide

Sgéalaidhe Oirghialla, lch 102 (ó chainnt Thomás Uí Chorragáin)
Thug sé barr áithe leis a bhaile agus dubhairt se le n-a mhnaoi: "Nuair a éireochaidh tú ar maidin, fagh criathar, agus, nuair a bheas an mhin criathruiste, cuir isteach 'san usgáid í."

Is fiú na haimsirí a thabhairt fá dear: nuair a éireochaidh tú... nuair a bheas an mhin criathruiste...

Sgéalaidhe Oirghialla, lch 148, foclóir
Usgáid, f., a hogshead. Ucsáid is another Farney form. Oigséad in lit.

Togsaidtocasaid in Albain:

Tormod Caimbeul, Deireadh an Fhoghair, lch 1
Bha esan leis fhéin, mar a b'àbhaist, aig an tocasaid. Tocasaid a bha ann bho linn crochadh nan con; a shiubhail cuantan uair dha robh i, 's a bhuail cladach aig Geodh'-na-Muic.

Donnchadh Mac Gillìosa: Tocasaid 'Ain Tuirc — san teideal féin.


Ciarán Ó Duibhín
2005/08/25
Clár cinn / Home page / Page d'accueil / Hauptseite