Duilleag Dachaigh
Abairtean Dhualchainnt
Ainmean-Àite
Na Bhana-Bhuidsich Muileach
Bun-Eachdraidh
Cleachdaidhean agus Creideamhan Os-nàdarrach
Òrain agus Bàrdachd
Sean Fhaclan
Sgeulachdan
Sìthein Muileach
Planntais agus Beathaichean
Tùsan

Aideachaidhean

 

Ainmean-Àite Muile

Anns a' phìos seo tha mi air mapa a chruinneachadh le feadhainn de na h-ainmean-àite a lorgas tu air an eilean. Rinn mo sheanair an leabhar, The Placenames of Mull, agus tha seo air a bhith air leth feumail dhomh. Nan robh sibh airson barrachd ainmean-àite Muileach a sgrùdadh, b'e seo an leabhar a b'fheàrr.

 

'B e iad seo air a' mhapa a chruthaich mi-fhèin na h-ainmean-àite a tha mi air sgrùdadh:

 

Muile, An t-Eilean Muileach, Mull, Isle of Mull.
B'e an ainm a thug Ptolemy air an eilean, Maleus. B'e an ainm a thug Adhamh air an eilean Malwam. Ann an t-seann Norse 's e "Myalarkalfr" - Laogh Muile. 'S an latha an-diugh theirear Muile no an t-Eilean Muileach.

A' Ghleann Ghorm, Glen Gorm
Tha an fhacal Gorm air a cleachdadh aig amanan ri dealbhachadh an dath a chithear air taobh brùthaich no beann aig astar. Chithear dath ghorm no ghlais às dèidh àm àileachas le deàrrsadh na grèine, no fras. O seann, b'e sòrn a bha air a' chuid seo den eilean.

Tobar Mhoire, Tobermory
Tobar, Mhoire bho Moire, Tobair aig Mhoire, An Naomh Moire.

Dearbhaig, Dervaig
Der bho dearbh - aig bho Seann Norse, Deagh Bhàigh

Calgarraidh, Calgary
Cala - caladh; Airigh - àiridh.
1) Àirigh nan Caladh
2)'S dòcha 's e Cala ainm pearsanta; Àirigh aig Cala

Treshnis, Treshnish
Treise - cumhachd, làidiris, tarraing dhan cumhachd a' Chuain Shiar agus an ragadh air Cairnburg; Nish bhon t-seann Norse airson Headland, Nes.
Rubha leth-eilean.

Leitir Mòr, Lettermore
Leitir - leathad; Mòr - great
Great Hill slope.

An Leathad Mhòr, Ledmore
Led + Leit - hillside. More bho mòr, uasal.
Leathad Mhòr, Uasal.

Teanga, Tenga
Teanga - pìos fearainn air a bheil cruth mar theanga

An t-Sàilean, Salen
Sailean - lathach-shaillte, tidal basin le feur fomhpa aig àmanan sònraichte. Cuideachd Sàilean Dubh aig Calum Cille.

Cille Nìnein, Killninian
Kil - Cill - Air an coisrig gu Naomh Naoinean . Tha an ainm-àite seo air a bhith thogail le ùghdarrasan gu bheil e ciallachadh, àite-còmhnaidh nan naoi nigheanan. Chaochail Naomh Naoinean mu 432 RC.

Lagain Ulbha, Laggan Ulva
Laggan, àite ìosal, neo àite còmhnard. B'ann le na cinn-cinnidh Ulbha, Clann Ic Guaire a bha an fhearainn seo aig àm nan cinnidhean.

Ulbha, Ulva.
Ulf-ey. Ulf - madadh-allaidh ann an seann Norse. A - ey - eilean; Eilean nam Madadh-Allaidh.
'S e ainm pearsanta a tha Ulf, Eilean Ulfr.

Gomastra, Gometra.
Tha Gometra a' ciallachadh Eilean aig Godman, 's e ainm pearsanta a tha ann an Godman. Tha crìoch an fhacal 'ey' eilean ann an seann Norse.

Grìbuinn, Gribun
Gri bho sgribhinn, leathad creagach de bheinn no chladach; no sgrìodan, gil creagach, bhon t-seann Norse Skriose, airson tuiteadh talamh; bun, bhonn.

Baile na h-Àrd, Balnahard.
Baile, thuathanas no baile bheag; na - de rudeigin; àrd - àirde. Baile bheag a tha gu math àrd.

Clachan Dhubh, Clachandhu
Clachan - baile bheag no clacharan; Dhu bho Dubh.
A' Bhaile Bheag Dhubh.

Baile Meadhanach, Balmeanach
Baile, tuathanas, cruinneachadh de taighean; Meanach, meadhanach. Am Baile Meadhanach.

Baile Mhuillinn, Balevulin
Baile, tuathanas, cruinneachadh de taighean; Mhuillinn bho Muilleann. Baile anns a robh/bheil Muilleann.

Peighinn a' Ghàidheil, Pennygael
Penny bho Peighinn, fearainn a' Pheighinn; gael bho Gàidheal, 's dòcha aon de na chiad Lochlannaich a thùinich air an eilean. Bha seo cuideachd dòigh air fearainn a thomhas. Fearainn Peighinn a' Ghàidheal.

Fionn Phort, Fionnphort
Fionn, geal, bàn; port, port.
A' Phort Bhàn.

Bun Easain, Bunessan
Bun, bonn; easan, eas bheag. Bun an Easain..

Creag, Craig
Clach, creag

Carasaig, Carsaig.
Car, àileach; aig, bàigh.
A' Bhàigh Àileach.

Locha Buidhe, Lochbuie.
Buie, bho buidhe, òir. Loch an òir.

Crògain, Crogan.
A' Lùib Bheag.

A' Bhrùthaich Dhàraich, Oak Bank.
Brùthaich nan Darach.

Gaodhail, Gaodhail.
Gao, bho gaoth; dhail bho dalr - gleann, ann an t-seann Norse.
Ghleann a' Ghaoth.
Ach tha gaoth cuideachd a' ciallachadh boglach.
A' Ghleann Bhoglach.

Creag an Iubhar, Craignure
Creag, clach, creag; Iubhar, Craobh Iubhar. Creag an Iubhar.

Cille Bheagain, Kil(l)beg
Kil(l) bho Cil, cladh; beg bho beag.
Àite-còmhnaidh no cladh bheag.