"Dèan ath no muilleann deth"
'S e seo seann fhacal Muileach a bha air an abairt an
uair a bha droch t-sìde ri teachd.
"Mu choinneimh a cheile, mar a tha Dubhaird 's
Dùn-Ollaimh"
Tha seo beachdachadh air na caisteal Clann IcGilleathain ann an Dubhaird
agus caisteal Clann MacDhùghaill ann an Lorn, 'san Earra-Ghàidheal.
"Muc, madadh is maraiche."
"Muileach is Ileach is donas."
"Cha bhi an àrd no ìosal nach sanntaich
sùil an Ilich;
Cha bhi an cùil no chuibh nach iarr sùil a' Mhuilich;
Na dh'fhàgas am Muileach, goididh an Collach;
Is mairg a dh'earbas chuid ris a' chealgair Bharrachd;
Ach bheir an Tirisdeach rudhadh-gruaidhe air muinntir Iutharna."
" Ged is mòr Creag-a'-Choth, is beag a
math."
Freagairt fear Muileach an uair a bha e moladh air meud a bhean.
"Ceithir busacha fichead an Ìle, 's ceithir
àrdacha fichead am Muile."
"Muileach is Ileach is deamhan -
An triùir as miosa air an domhain:
'S miosa am Muileach na 'n t-Ileach,
'S miosa an t-Ileach na 'n deamhan."
"Slìob am Muileach, is sgrìobaidh e
thu; sgròb am Muileach, is slìobaidh e thu."
"Ged a bhiodh tu cho carach ris a' Mhuileach,
gheibhear a-mach thu."
"Ma bheir thu Muile dhìom, cha toir thu muir
is tìr dhìom."
"Chuala mi'm chuthag gun bhiadh nam bhroinn, is
olc thèid a bhliadhna leam" 'S e seann duine à Thobarmhoire
a dh' abairteadh seo. Bha e sabaid anns a chiad chogadh agus bhon uairsin
bha e air leth gisreagach
"Oidhche Shamhna theirear gamhna ris na laoigh,
La 'Illeathain theirear aighean riu na dhèigh."
"Tha 'fhortan fhèin air Mac-Cuaradh, biodh
e cruaidh no biodh e bog"
Tha seo a bruidhinn air an Clann MacQuarrie/MacGuaire agus na seann
cinn-cinnidh air Ulbha.
"Is treasa Dia na Doideag; is treasa Doideag na MacIlleathain."
B'e bana-bhuidseach a bh'ann an Doideag, tè a bha a cur eagal
ann an daoine air feadh nan eilean, gu h-àraid airson an cumhachd
a bh'aice airson stoirmean a thogail.
"Mac Illeathain làmh-fhadach, MacDhimidh
ball-dubh 's Mac 'Ille Chalum cama-chas."
"Cho leòmach ris an aon fhaoileig a bh'air
taobh Caol Muile."
"Cha bhi 'n àirde na 'n ìsle nach
fhaic sùil an Ilich; cha bhith 'n cùil na cùilibh
nach fhaic sùil a' Mhuilich."